Wyświetl

Poszkodowany w wypadku to nie konsument

Poszkodowany w wypadku nie jest konsumentem, a więc nie otrzyma pomocy od UOKIK.

Niedawno, ogromne emocje, wzbudziła w mediach uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015 r. o sygn. III SZP 2/15 ( uzasadnienie uchwały dostępne tutaj ), w której to Sąd stwierdził, że osoba poszkodowana w wypadku komunikacyjnym, występująca przed zakładem ubezpieczeń o należne jej odszkodowanie czy zadośćuczynienie z tytułu odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego – nie posiada statusu konsumenta.

Kwestią sporną, którą rozpatrywał w niniejszej sprawie Sąd Najwyższy, były rozbieżności występujące na tle interpretacji definicji konsumenta zawartej w art. 221 Kodeksu cywilnego (według kodeksu jest to osoba fizyczna dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową), a w zasadzie w zakresie stwierdzenia dotyczącego „dokonywania czynności prawnej”. Sąd Najwyższy badał czy taką właśnie czynnością jest zgłoszenie przez osobę poszkodowaną szkody do zakładu ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej sprawcy zdarzenia.
Niniejszy spór rozpoczął się w momencie, gdy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zakwestionował praktyki stosowane przez jednego z ubezpieczycieli, który to uzależniał uzyskanie odpowiedniego odszkodowania z tytułu ubezpieczenia OC sprawcy wypadku za korzystanie z samochodu zastępczego od spełnienia dodatkowych warunków. Prezes UOKIK uznał, iż takie właśnie praktyki stosowane przez zakład ubezpieczeń należy uznać za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów i w związku z powyższym nałożył na ubezpieczyciela karę finansową. Sąd Okręgowy, uchylił co prawda karę, jednak podtrzymał zarzut dotyczący bezprawności zachowania ubezpieczyciela i jednocześnie stwierdził, że osoba poszkodowana w takiej sytuacji posiada status konsumenta (takie stanowisko w trakcie postępowania reprezentował także Rzecznik Finansowy). Sąd Apelacyjny w Warszawie, mając na uwadze wątpliwości interpretacyjne występujące w definicji konsumenta zaprezentowane przez ubezpieczyciela, przedstawił Sądowi Najwyższemu w zagadnieniu prawnym.

Sąd Najwyższy, analizując przepisy prawa krajowego, jak również prawa unijnego, stwierdził, że poszkodowany występujący o odszkodowanie do zakładu ubezpieczeń sprawcy wypadku, tj. dokonujący zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela, co do zasady nie nabywa usługi ubezpieczeniowej, czyli nie konsumuje dóbr lub usług (bowiem tym podmiotem jest ubezpieczający). Konsumentem zatem może być tylko ten podmiot (tj. ubezpieczający), który składa stosowne oświadczenie woli (wobec zakładu ubezpieczeń), którego skutkiem jest powstanie, zmiana lub ustanie stosunku prawnego. Zgłoszenie roszczenia złożone przez osobę poszkodowaną do zakładu ubezpieczeń nie prowadzi bowiem do zmiany bądź zniesienia stosunku prawnego łączącego ubezpieczyciela z ubezpieczającym. Jednocześnie Sąd Najwyższy w w/w uchwale stwierdził, iż w sytuacji, gdy ubezpieczający zawrze umowę dodatkowego/dobrowolnego ubezpieczenia autocasco i wystąpi z roszczeniem odszkodowawczym do zakładu ubezpieczeń, będzie traktowany jako konsument. Sąd Najwyższy zwrócił także uwagę na okoliczność, iż osoba poszkodowana ma możliwość dochodzenia odszkodowania nie tylko od zakładu ubezpieczeń, ale także bezpośrednio od sprawcy wypadku. Zdementować w tym miejscu należy, pojawiające się w ostatnim czasie stwierdzenia, jakoby w związku z podjęciem w/w uchwały, osoba poszkodowana nie mogła występować z roszczeniem do zakładu ubezpieczeń, a jedynie do sprawcy wypadku bezpośrednio.

Jakie konsekwencje zatem niniejsza uchwała wywołuje dla osoby poszkodowanej?

Taka osoba, w postepowaniu likwidacyjnym prowadzonym przed ubezpieczycielem, nie będzie mogła skorzystać z pomocy Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zauważyć należy, iż uchwała dokonuje niejako podziału osób występujących z roszczeniami do zakładu ubezpieczeń, bowiem z jednej strony za konsumenta uznaje osobę poszkodowaną, którą łączy z ubezpieczycielem umowa, z drugiej zaś, osoba poszkodowana dochodząca roszczeń z umów ubezpieczenia OC nie została uznana za konsumenta i tym samym została pozbawiona takiej ochrony, bowiem nie jest stroną tejże umowy. W konsekwencji sprawia to, iż mimo, że mamy do czynienia z bardzo podobnymi podmiotami, są one traktowane w odmienny sposób.
Co najważniejsze, Sąd Najwyższy zwrócił w uchwale uwagę, na licznie podejmowane w ostatnich latach działania Rzecznika Finansowego (poprzednio Rzecznika Ubezpieczonych) w zakresie konieczności dokonania zmian legislacyjnych. Zatem jedynym rozwiązaniem powyższego problemu jest jak najszybsza zmiana przepisów, tak by chroniły wszystkich poszkodowanych, a nie tylko tych, którzy mają zawartą umowę z zakładem ubezpieczeń.

Jeżeli masz pytanie dotyczące podobnej sprawy, możesz poprosić o kontakt naszego eksperta. Wprowadź numer telefonu w polu poniżej.

lub podaj swój adres email:

1. Administratorem Twoich danych osobowych udostępnionych za pomocą formularza jest Polskie Centrum Odszkodowań sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (02-508), przy ul. Puławskiej 39 lok. 40, e-mail: biuro@pco.info.pl, tel. +48 22 659 33 43.

2. Twoje dane osobowe są przetwarzane na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a RODO, tj. w oparciu o niezbędność przetwarzania do celów związanych z kontaktem w sprawie zgłoszenia odszkodowawczego.

3. Twoje dane będą przetwarzane nie dłużej niż do czasu podjęcia decyzji co do nawiązania współpracy, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.

4. Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

5. Administrator zastrzega sobie prawo zamiany niniejszego regulaminu, przez opublikowanie jego nowej wersji na stronie internetowej.

6. Wszelkie pytania dotyczące niniejszego regulaminu prosimy kierować na adres: biuro@pco.info.pl.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *