Wyświetl

Zwolnienie z kosztów sądowych. Koszty sądowe w sprawach o zadośćuczynienie i odszkodowanie.

Zwolnienie z kosztów sądowych. Komu przysługuje, jak złożyć wniosek, od czego zależy. Z zasady postępowanie sądowe jest odpłatne. Dlatego jeśli chcesz dochodzić swoich praw w sądzie musisz liczyć się z konkretnymi wydatkami na ten cel. Nie chodzi tu tylko o odpłatną profesjonalną pomoc adwokata, czy radcy prawnego, który będzie Cię przed sądem reprezentował, bo te koszty ustalasz samodzielnie w umowie zawartej z pełnomocnikiem. Koszty sądowe to koszty, które generuje postępowanie sądowe. W pierwszej kolejności to koszt opłaty sądowej – której wysokość w zależności od rodzaju sprawy stanowi bądź określona w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 roku kwota pieniężna (opłata stała: nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 5000 zł) bądź jest to opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia (opłata stosunkowa nie może być mniejsza niż 30 zł nie może też przekraczać kwoty 100.000 zł; np. wartość naszych roszczeń stanowi łączna kwota 50.000 zł – opłata sądowa wyniesie 2.500 zł; a jeżeli wartość przedmiotu sporu wyniesie 2.500.000 zł, to opłatę sądową stanowić będzie maksymalny próg, czyli 100.000 zł). Taką stosunkową opłatę wylicza się w sprawach o dochodzenie zapłaty zadośćuczynienia, czy odszkodowania. Marginalne zastosowanie znajdują w praktyce określone w ustawie opłata podstawowa i opłata tymczasowa.

Poza obowiązkiem wniesienia opłaty sądowej niezbędnej już na etapie złożenia pozwu, w procesie pojawić mogą się dalsze dodatkowe koszty. W przypadku spraw o zadośćuczynienie i odszkodowanie koszty te stanowią opinie biegłych lekarzy sądowych bądź biegłych ekspertów z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych. Poszkodowany powód, który dochodząc swoich praw przed sądem, ma obowiązek udowodnić zakres krzywdy i szkody, których doznał w wyniku zdarzenia ubezpieczeniowego. Dowody takie to przede wszystkim opinie biegłych lekarzy sądowych, którzy oceniają m.in. stan zdrowia przed i po wypadku, zakres doznanego uszczerbku na zdrowiu, czy rokowania na przyszłość. Za sporządzenie takiej opinii biegli otrzymują należne wynagrodzenie, które na etapie procesu sądowego finansuje strona, która dowód taki zgłosiła.

Dodatkowo w przypadku reprezentowania stron przez profesjonalnych pełnomocników do kosztów procesu dochodzą jeszcze koszty zastępstwa procesowego ustalone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (analogicznie rozporządzenie w zakresie czynności radców prawnych) z dnia 28 września 2002 roku. Tu wartość wynagrodzenia pełnomocników zależna jest od wartości przedmiotu sporu i wynosi od 60 zł do 7.200 zł. (rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku – zmiana od 1 stycznia 2016 roku w zakresie opłat za czynności radców prawnych – dla nowo wszczętych spraw stawki, w zależności od wartości przedmiotu sprawy, wynosić będą od 120 zł do 14.400 zł).
Wszystkie koszty są zliczane przez sąd z uwagi na fakt, że zasada ich rozliczenia (podziału kosztów pomiędzy strony, ich zasądzeniu od jednej na rzecz drugiej strony, bądź o przejęciu kosztów na rachunek Skarbu Państwa) ustala jest dopiero w treści wyroku. Strona, która wygrywa proces, a koszty poniosła, może żądać ich zwrotu od przeciwnika.

koszty sądowe

Tak wyglądają koszty sądowe biorąc pod uwagę postępowanie cywilne w zakresie dochodzenia zadośćuczynienia i/lub odszkodowania. Niemniej jednak ustawowo przewidziano możliwość złożenia wniosku o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych dla osób, które nie są w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje koszty sądowe – opłaty i wydatki na biegłych, nie dotyczy jednak kosztów zastępstwa procesowego profesjonalnego pełnomocnika drugiej strony w przypadku przegrania procesu. Wówczas w skrajnie trudnej sytuacji materialnej i przy przegraniu sprawy sądowej jest jeszcze możliwość obrony przed kosztami zastępstwa procesowego strony przeciwnej, którą daje art. 103 kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (na urzędowym formularzu) należy złożyć szczegółowe oświadczenie obejmujące dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie obejmuje dochody (wynagrodzenia za pracę, zasiłki, renty, emerytury itp.), wydatki (koszty utrzymania mieszkania, wyżywienie, stałe koszty związane z leczeniem, koszty zakupu ubrań, wydatki na samochód itd.) wszystkich osób zamieszkujących wspólnie w gospodarstwie domowym. Warto już na tym etapie dołączyć do wniosku wszystkie dokumenty potwierdzające wysokość osiąganych dochodów (kserokopie umowy o pracę/zlecenia, potwierdzenia wypłat rent/emerytur, decyzje przyznające zasiłki potwierdzające ich wysokość) i wydatków (potwierdzenia opłat eksploatacyjnych za mieszkanie, rachunki/faktury za leczenie itp.) Im bardziej szczegółowo zostanie uzasadniona trudna sytuacja materialna osoby składającej wniosek i jego rodziny, tym większe szanse na uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych w całości bez uzupełniania braków formalnych. Postanowienie o zwolnieniu od kosztów sądowych w całości jest najkorzystniejsze, gdyż podczas trwania nieraz wieloletniego procesu nie musimy martwić się o ponoszenie w jego trakcie kosztów sądowych.

Bardzo często bywa również tak, że w przypadku składania wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych w całości już na początku procesu, sąd wydaje postanowienie o częściowym zwolnieniu od kosztów, tj. od opłaty sądowej w całości (w ogóle na tym etapie postępowania znika dla wnioskodawcy koszt opłaty sądowej – koszty ponoszone tymczasowo przez Skarb Państwa sąd pozostawia do rozliczenia w orzeczeniu kończącym postępowanie, w zależności o wyniku procesu) lub w części (np. ponad kwotę 1.000 zł – co znaczy tyle, że należy wpłacić na konto sądu jedynie kwotę 1.000 zł, a nie całą opłatę którą wyliczono składając pozew).

Zwolnienie z kosztów sądowych w części tj. od opłatę od pozwu w całości stanowi połowiczny sukces. Odpada obowiązek wpłaty opłaty od pozwu, ale na dalszym etapie procesu mogą pojawić się kolejne koszty – choćby wspomniane już zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłych sądowych. Wówczas, jeśli taki koszt powstanie i sąd zobowiąże do uiszczenia zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego, a koszt ten będzie przekraczał możliwości budżetu domowego – kolejny raz (w terminie wyznaczonym przez sąd do uiszczenia opłaty) należy złożyć aktualny wniosek wraz z aktualnym oświadczeniem o stanie rodzinnym i majątkowym na urzędowym formularzu. Jeśli sąd oceni, że w dalszym ciągu sytuacja majątkowa rodziny wnioskodawcy jest bardzo trudna, kolejny raz może wydać postanowienie o zwolnieniu od opłaty bądź od kosztów sądowych w całości.

W przypadku złożenia tzn. „gołego wniosku”, tj. bez żadnych dowodów – tylko z oświadczeniem o stanie rodzinnym i majątkowym, sąd może wezwać bo uzupełnienia takich braków, co wydłuży postępowanie, bądź od razu wniosek oddalić. Z reguły jednak, w przypadku niekompletnego wniosku w pierwszej kolejności sąd kieruje wezwanie o uzupełnienie, wskazując jakie dokumenty należy przedłożyć w wyznaczonym terminie. Dopiero nieuzupełnienie braków w terminie spowoduje oddalenie wniosku.

Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie, które należy złożyć (bądź wysłać listem poleconym) w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia do tego samego sądu, jeśli postanowienie wydał referendarz sądowy, bądź do sądu wyższej instancji (za pośrednictwem sądu pierwszej instancji), jeśli postanowienie to wydane zostało przez sędziego.
W przypadku prawomocnego (czy rozpatrzonego dwukrotnie przez dwie instancje) oddalenia wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych, nie przewidziano dalszego odwoływania się.

Po doręczeniu postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych istnieje możliwość wniesienia opłaty w ciągu 7 dni, jeśli wnioskodawca wygospodaruje jednak środki na ten cel. W przeciwnym wypadku, w przeciągu kilku tygodni można spodziewać się zwrotu pozwu wraz z wnioskiem z uwagi na nieuiszczoną opłatę. Nic nie stoi na przeszkodzie, by wówczas ponownie próbować złożyć do sądu pozew wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, który przez innego sędziego/referendarza sądowego może zostać oceniony inaczej.

Jeżeli masz pytanie dotyczące podobnej sprawy, możesz poprosić o kontakt naszego eksperta. Wprowadź numer telefonu w polu poniżej.

lub podaj swój adres email:

1. Administratorem Twoich danych osobowych udostępnionych za pomocą formularza jest Polskie Centrum Odszkodowań sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (02-508), przy ul. Puławskiej 39 lok. 40, e-mail: biuro@pco.info.pl, tel. +48 22 659 33 43.

2. Twoje dane osobowe są przetwarzane na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a RODO, tj. w oparciu o niezbędność przetwarzania do celów związanych z kontaktem w sprawie zgłoszenia odszkodowawczego.

3. Twoje dane będą przetwarzane nie dłużej niż do czasu podjęcia decyzji co do nawiązania współpracy, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.

4. Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

5. Administrator zastrzega sobie prawo zamiany niniejszego regulaminu, przez opublikowanie jego nowej wersji na stronie internetowej.

6. Wszelkie pytania dotyczące niniejszego regulaminu prosimy kierować na adres: biuro@pco.info.pl.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *